§ 128. 5/1990 LEGEA, EKAINAREN 15EKOA, EUSKO LEGEBILTZARRERAKO HAUTESKUNDEEI BURUZKOA(1)(2)(3)

ZIOEN ADIERAZPENA

      I.-      Demokraziadun gizarte ororen beharra da hiritar guztiek hauteskundeetan parte har dezatela bermatzea, horietan aukeratzen bait dira beren ordezkariak izango direnak.

      Euskal Herriko Autonomi Estatutuaren 10.3 atalak bakarreango aginpidea aitortzen dio Autonomi Elkarteari "Eusko Legebiltzarrearekin zerikusirik duten hauteskundeetarako barne-legegintzan". Estatutuan ohartematen den hori eginbideratzea du xede Eusko Legebiltzarrerako Hauteskunde-Lege honek.

      Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeei buruzko 28/1983 Legea indarrean jartzetik hona bost urte igaro, eta Hauteskunde-Jaurpide Nagusiaei buruzko ekainaren 19ko 5/1985 Oinarrizko Legea, hots, ordurarte zeuden hauteskunde-arau guztiak: 20/1977 Erregeren Dekretu-Legea, 39/1978 Legea, 6/1983 Oinarrizko Legea eta 14/1980 Legea indargabetu zituena aldarrikatu izanaren ondorioz, esandako Hauteskunde-Legea eraberritzea aholkagarri egiten zuen arau-zatiketa bat gertatu da azken urteotan. Horretaz gainera, Estaduko Jaurlaritzak 1984.ean aurkeztutako konstituziotasunik ezagatikako jazarpenari buruz Konstituzio-Auzitegiak 1988.eko uztailaren 21ean emandako ebazpena, esandako 28/1983 Legearen zenbait atal baliogatzen zituena, kontutan hartzen badugu, ezinbesteko gertatzen da euskal hauteskunde-arauak oraingo Lege honen bidez egokitzea.

      Egoera honek nolabaiteko lege-segurtasunik eza sortarazi edo, gutxienez, hauteskundeetan eskuhartzen duten politika-taldeei eta ihardutze-era ezagun batera jadanik ohituta dauden hautatzaileei zalantzak, argipide-eskeak, kexuak, goradeiak eta zuzenketa-eskeak ekarri diezaizkieke.

      Guzti horrek, batetik, Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeei buruzko 28/1983 Legea eraberritu beharra adierazten du, hauteskundeei buruzko arau guztiak argitzeko eta, horrela, egon dagoen lege-segurtasunik ezaren arrisku haundiak galerazteko, erizpide kideko eta berdintsuak ezarriz. Bestetik, eraberritze horretan hauteskunde-eraketa osoaren ihardutze-modua hobetzeko beharrezko diren teknika-hobekuntzak eta zuzenketak sartu behar dira.

      Horregatik, Hauteskunde-Jaurpide Nagusiei buruzko 5/1985 Oinarri-Legeak eta esandako Konstituzio-Auzitegiaren ebazpenak diotenaren aurka dauden 28/1983 Legeko atalen ordez eta horiek zuzenduz, gaurko arauen egoerari egokitu eta Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen izaera eta eremua, baita hauteskunde horiek hobetzeko behar diren teknika-hobekuntzak ere, kontutan hartzen dituzten hainbat arau sartzen dira, hauteskunde-ihardunbide berdintsuak izateko zenbait aldaketa eta zuzenketa eginez eta, ondorioz, hauteskunde-bidearen eginkortasunerako behar den lege-segurtasunaren ezinbesteko osagai diren konfiantza eta segurtasuna sortaraziz.

      Azkenik, Lege honek Hauteskunde-Jaurpide Nagusiei buruzko Oinarrizko Legean oharteman gabe egon eta hauteskunde-bidearen nolakotasunari hainbat hobekuntza dakarzkioten zenbait gai sartzen ditu.

      Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeei buruzko Lege honetan sartzen diren eta aurreko euskal Hauteskunde-Legea egituratzen zuten atal gehienei nahiko daragieten aldakuntzen eta teknika-hobekuntzen nolakoa kontutan hartuz, legegintza-modurik egokiena erabili da, idazkeraren argitasun eta erabilgarritasunari begira. Lege berri honek ez du xede atal-moltzoaren zati bat aldatzea, Eusko Legebiltzarrerako hauteskunde-jaurpide osoaren erabateko birrazterpena egitea baino.

      II.-     Zazpi idazpuruk, bost erabaki gehigarrik, bi aldibaterako erabakik, hiru azken erabakik eta indargabetzeko erabaki batek osatzen dute Legearen egitura.

      III.-    Erabaki orokorrei buruzko Lehenengo Idazpurua Legearen eremuaren mugapenaz, hautatzailetasunaz, hautagaitasunaz, hautaezinez eta elkartuezinez ari da.

      Hautatzailetasuna ahalik eta modurik zabalenean araupetu da, gara-adinarekin, indarreango Hautatzaile-Erroldean sartuta egotearekin eta botoa emateko eskubideaz gabeturik ez egotearekin kidekatuz.

      Hautagai izatea politika-aldetik euskaldun den hautatzaile izateari lotuta doa, Euskal Herriko Autonomi Estatutuaren 7. atalak ohartematen duenez.

      Hautaezin-zioek, lehenengo eta behin, aginteen banakuntzaren arauerako irizpidea argi eta garbi dute xede. Alde batetik, Euskal Jaurtze-Agintaritzaren eta Legegintzakoaren arteko banakuntza denez; bestetik, berriz, euskal aginteen eta Estaduko aginteen arteko banakuntzaren aldetik. Bigarrenez, hauteskunde-bidearen gardentasuna eta norberekoikeriarik eza bermatze-xedezko hautaezin-zioak jartzen dira.

      Legebiltzarkideen elkartuezinei gagozkiela, hauek Euskal Herriko Autonomi Estatutuaren 26.5 atalaren aginduz hauteskunde-legeek araupetu beharreko elkartuezin-egoerak dakartzaten zioei dagozkie.

      IV.-    Bigarren Idazpuruak Hauteskunde-Eraketa du gai.

      Idazpuru horrek, lehenengo eta behin, hauta daitezkeen 25 legebiltzarkideren kopuru bera finkatzen du hauteskunde-barruti bakoitzeko.

      Hauteskundeak kondaira-lurralde bakoitzean egingo dira, ordezkotza-heintasunaren araberako irizpideei atxikiz, legebiltzarkide-tokien banakuntzan sartu ahal izateko emandako baliozko botoen %5ekoa jartzen dela.

      Halaber, hautatutako hautagaia hiltzea, honek bere tokia uztea edo ezinduta gelditzea gertatuz gero, aldarrikatutako zerrenda berean hurrengo agertzen denari emango zaio aulkia, zerrenda horretako hurrenkerari jarraiki.

      V.-     Hirugarren Idazpuruak Hauteskunde-Administraritza araupetzen du.

      Hirugarren idazpuru horrek, erabaki nagusiei buruzko Lehenengo Atalburuan, Hauteskunde-Batzorde eta Sailetan egituratzen den hauteskunde-erakuntza zehazten du, Euskal Hauteskunde-Administraritza hiru moetatako Hauteskunde-Batzordek osatuta geratzen dela: Autonomia-Elkarte osoan aginte-mendea duen Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordea, hauteskunde-barruti bakoitza bere aginte-mendeko duen Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde-Batzordea, eta aginpidez epailaritza-barrutietara mugatzen den Eskualdeko Hauteskunde-Batzordea.

      Halaber, Eusko Jaurlaritzak, bere aginpideen barruan, herritarrek botoa emateko eskubidea erabili eta hauteskundeetan eskuhar dezatena bermatzera laguntzen du, hauteskunde-gaietan, aldi hau zuzentzen duten Hauteskunde-Batzordeei laguntza eginkor eta iraunkorra emateko ihardutze-sail aginteduna Herrizaingo-Saila dela.

      Esandako Hirugarren Idazpuruko Bigarren Atalburua Hauteskunde-Batzordeez ari da, beren osatze-modua, aginpideak, erakuntza eta ihardutze-modua araupetzen direla.

      Hauteskunde-Batzordeen osatze-moduari gagozkiola, epai-agintaritzako kideei ematen zaie Hauteskunde-Batzordeetako lehendakaritza eta auzimaisuei, epailariei eta legelari edo zuzenbide-lanbidedunei batzordekide izatea; beraz, politika-epailaritzako osatze-modua jartzen da, argi eta garbi.

      Alde beronetatik, Legeak Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordearen benetako iraunkortasunezko iharduera ziurtatzen du, Kondaira-Lurraldeko eta Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeen iharduera hauteskundeak izan eta ehun egun igaro arte bermatuz. Bestalde, Hauteskunde-Batzordetako kideen ordezkapen-jaurpidea zehazten da eta Batzorde horietako kideen aldaezintasuna finkatzen.

      Hauteskunde-Batzordeek Hauteskunde-Erroldeari buruzkoan dituzten aginpideak, Konstituzio-Auzitegiaren 1988.eko Uztailaren 21eko ebazpenaren arabera zehazten dira.

      Hirugarren Idazpuruko Hirugarren Atalburua Hauteskunde-Sail eta Mahaiei buruz ari da.

      Hauteskunde-Sail, Mahai eta Tegien zenbatekoa eta mugak jarri eta argitaratzeari buruzko hauteskunde-erakuntza, Hauteskunde-Erroldearen Idazguak Euskal Autonomi Elkartean dituen Ordezkaritzei dagokie. Hauteskunde-Mahaiak, Udaletan, Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeen zaingopean, zozketa-bidez hautatutako Mahaipuru batek eta bi Mahaikidek osatuzkoak izango dira, Batzorde hauei, horrela, alderdikeriarik gabekoak izateko berme guztiz Udalei ematen zaien administraritza-lana kenduz.

      VI.-    Laugarren Idazpuruak, indarreango Jaurlaritza-Legeari atxikiz, Lehendakariaren Dekretuz egin beharko den Hauteskundeetarako deialdia du gai, deia egitezko Dekretua Euskal Herriko Agintaritza-Aldizkarian argitaratu eta hauteskundeak berrogeita hamalaugarren egunetik hirurogeigarrenera bitartean egingo direla finkatuz.

      VII.-   Boskarren Idazpuruak hauteskunde-bideari dagokion guztia araupetzen du, beren Sail eta guztiko bederatzi Atalburutan zehar.

      Lehenengo Atalburua hautagaien aurkezpen eta aldarrikapenaz ari da, eta ordezkari nagusia eta hautagai-zerrendakoa, Hauteskunde-Administraritzarekiko harremanetan beronen laguntzaile direnez, araupetzen dira.

      Hautagai batzuezko hauteskunde-barrutikako heintasunaren araberako erapidea denez gero, hautagaien aurkezpena politika-alderdien, baterakundeen eta hauteskunde-batasun eta bazkunen esku uzten da, azkeneko bi horiei buruzko berarizko arauak jarriz.

      Batasunekiko araupeketak, elkartuta aurkezten diren alderdi edo baterakundeei hautagai-zerrendak berenez aurkeztea debekatu egiten die. Halaber, hauteskundeetara aurkezten diren politika-taldeei, hauteskunde-barruti berean hautagai-zerrenda bat baino gehiago aurkeztea debekatu egiten zaie. Hauteskundeetara aurkeztu direnen arteko aukera-berdintasunaren arauerako oinarri-irizpidea bermatu nahi da horrela, hautagaiei dagozkien herri-laguntzak hautagai-zerrenda bakoitzari ematen zaizkionez gero, debeku hori izan ezean aukera-berdintasuna kaltetan aterako bait litzateke.

      Bazkunak, barrutiko Hautatzaile-Erroldean sartutakoen 100eko 1ekoen izenpea eskatuz, araupetzeak zera du xede: herri-laguntzez baliatuz, bere zuduak aldezteko berenezko bideak izan behar dituzten arren, hautatzaileei bere aukera egin dezaten jaurtze-egitasmo batzuk aurkeztea helburu duen ihardun bat bestetarakotuz herritarrentzat nahaspide gertatu behar ez duten gutxi batzuen nahientzako ozengailu bat aurkitzea xede izan dezaten hautagai-zerrendei bideak istea.

      Hautagai-zerrenda baten baino gehiagotan egotea debekatu egiten da eta, horren ariora, hautagai-zerrendak aurkeztekoan hautagai bakoitzaren onarpena egiaztatzez gainera, hautagai-zerrenda baten baino ez daudela adieraztea eskatzen zaie. Halaber, Hautatzaile-Erroldeko zerrendetan sartuta egon gabe, hautagai izateko aukera ematen da, beti ere administraritza-egoitza Autonomi Elkarteko ezein udalerritan izan beharko duela.

      Hauteskunde-bidearen aldi honetan, hautagaiek hautagaitasun-baldintzak betetzen dituztela eta hautagai-zerrendak jarrita dauden arauei atxikiz eginda daudela egiaztatzea dute Batzordeek funtsezko egiteko, arau horiek, hautagai bakoitza zerrenda baten baino ez dela agertzen eta zerrendok garbi eta egiaz eginda daudeneko lege-segurtasuna hautatzaileei bermatzera jotzen dutela. Horretxegatik, atzera egitea, hiltzea edo hautaezinen bat agertzea gertatutakoan salbu, zerrendetako izen-hurrenkera ez dago zerrendok behin-betiko aldarrikatu ondoren aldatzerik, ordezkaketa egiteko hurrenkera ordezkoen izenena bera dela. Agindu-bidezko zuzenketez gainera, beste hautagai-zerrenda batzutako ordezkariek egin ditzaketen jazarpenak ere araupetzen dira eta, hori, legezko segurtasuna eta hauteskunde-bidearen argitasuna eta gardentasuna bermatzeko helburu beraz.

      Aldarrikapenaren bidezkotasunik eza, hautagai-zerrendek berenez dituzten akatsak eta hautagaiei banaka dagozkienak elkarrengandik bereiziz araupetzen da, hautagaiak aurkeztekoan izandako akatsek nahitaez hautagai-zerrenda osoari zertan eraginik ez dutela eritzi eta, noiz nola, ondorio ezberdinak ematen zaizkiela.

      Hautagai-zerrendak aldarrikatuta, Administraritza-Auzipidetarako Auzitegian egin beharko den hautagai eta hautagai-zerrenden aldarrikapenaren aurkako jazarpena araupetzen da.

      Hauteskunde-amarruak edo lege-aldetikako gehiegikeriak galerazteko xedez halaber, behin hautagai-zerrendak aldarrikatuz gero, beren hautagai-zerrenda osoa hauteskundeetatik ken dezaten politika-alderdi edo, hala badagokio, hautagaiei Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde-Batzordeek jarri ahal izango dizkieten zigorrak araupetzen dira.

      Hauteskunde-ekintzaldiari buruzko arauak Legearen esandako Boskarren Idazpuruko Bigarren Atalburuan ematen dira.

      Lehenengo Sailaren erabaki orokorrek hauteskunde-ekintzaldia hamabost egunekoa izango dela finkatzen eta Eusko Jaurlaritzaren erakunde-mailako zabalkundea araupetzen dute.

      Bigarren Atalburu horretako Bigarren Sailean hauteskunde-zabalkundearen ondorioetarako aurre-ekintzaldia araupetzen da, horrela, hauteskunde-auzien iturburu izan litezkeen ulertze-moduen zio diren lege-hutsuneak galeraziz eta hauteskunde-zabalkunderik egiterik izango ez dutenak finkatuz. Azkenik, hautagai-zerrendek, hauteskunde-ekintzaldiak dirauen bitartean, egunkarietan eta norbanako-alorreko mezubideetan iragarkiak akuratzeko eskubidea dutela esaten da, hauteskunde-zabalkunderako iragarkiak norbanako-alorreko TB-irratetxeetan akuratzerik izango ez dela.

      Hirugarren Saila hautagai-zerrendak hauteskunde-ekintzaldian herritegi eta lekuneez doan baliatzeaz ari da, hautagai-zerrenda guztientzako, Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeen bitartez, zuzentasun eta aukera-berdintasunaren araberako irizpideei atxikiz, tegi eta lekune horiek izendatzeko modu ezberdina ezarriz. Bestalde, politika-taldeen erantzukizuna, egindako hauspen edo kalteengatikakoa, zehazten da, eta bai idatzi-irudizko iragarkiak baimendutako lekuetatik kanpo jartzeagatikako zigorra eta hauteskundeak bukatu ondoren hauteskunde-iragarkiak kendu beharra ere.

      Herri-mailako mezubideetan doango iragarraldiez baliatzeko eskubidea ere araupetzen da Laugarren Sailean, iragarraldi horiek politika-alderdi bakoitzak Eusko Legebiltzarrerako aurreko hauteskundeetan ateratako botoen guztizko zenbatekoaren heinean emanez. Era berean, doango iragarraldien banaketa-saloa Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeari egiteko, Irrati eta TB Batzordea ere araupetzen da.

      Halaber, aginpidea aitortzen zaio Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeari Irrati eta TB-ko herri-mailako mezubideetan doango hauteskunde-iragarraldiak banatzeko, eta hauteskunde-iragarkien doango denboraldia banatzeko neurri-taula ere finkatzen da, haiek iragartzeko unea eta hurrenkera zehazteko arauekin batera.

      Boskarren Sailean zuzenketarako eskubidea jasotzen da.

      Azkenik, Seigarren Sailean iritzi-itaunketak eta ikerketak argitaratzeko jaurpidea araupetzen da, hauteskunde-eguna baino hogei ordu lehenagotik hauteskundeei buruzko iritzi-itaunketen eta ikerketen emaitzak zabaltzeko debekua azpimarratzen dela.

      Legearen Boskarren Idazpuruaren gainerako Atalburuek, Hauteskundetegia irekitzen denetik erabateko boto-kontaketa eta hautatutako legebiltzarkideen aldarrikapena egin arteko aldi berezien bilbakuntza egiten dute.

      VIII.-  Legearen Seigarren Idazpuruak agiripaperak eta hauteskunde-jazarpenak aurkezteko eta egiteko modua araupetzen du, administrazio-bideei dagozkienetarako bide erraz eta azkar ebaztekoa jarriz.

      IX.-    Zazpigarren Idazpuruak hauteskunde-eskuraketak, gastuak eta dirulaguntzak araupetzen ditu.

      Zazpigarren Idazpuruko Lehenengo Atalburuak hauteskunde-kontaduritzaz arduratuko den hauteskunde-administraria jartzen du.

      Bigarren Atalburua hauteskunde-kontuei eta kontaduritza zehatzari dagokie.

      Hirugarren Atalburuan araupetzen dira hauteskunde-eskuraketak eta ekarketa-iturburuak, Eusko Jaurlaritzak politika-alderdien hauteskunde-gastuetarako herri-laguntzen pentzutango aurrerapena emateko aukera ohartarazten dela.

      Laugarren Atalburuak mugatu egiten ditu hauteskunde-gastuak, hautagai-zerrendak aurkezten dituzteneko barrutietako legezko biztanle-kopuruaren eta hamazazpi pezeten arteko biderketa eginda ateratzen dena hauteskunde-barruti bakoitzeko mugatzat jarriz, kopuru hau barrutiko hogeitabost miloi pezetako kopuruz gehitu daitekeela.

      Boskarren Atalburuan hauteskunde-kontaduritzaren zaingoa, Herri-Kontuen Euskal Epaitegiak eskuhartuz, Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordearen eta Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde-Batzordeen bitartez egingo dela araupetzen da.

      Hauteskunde-gastutarako herri-dirulaguntzak finkatzeko arauak Seigarren Atalburuan zehazten dira.

      Azkenik, Zazpigarren Atalburua hauteskunde-eskuraketa eta gastuei buruzko atalburuetan ohartematen dena hausteagatik ezarriko diren zigorrez ari da.

      X.-     Legearen Lehenengo Azken Erabakia, hauteskunde-jaurpide orokorrari buruz indarrean dagoen araupidetzara, eta berariz, Lege honetan ohartematen ez den guztietan erabili beharreko izango den Gorte Nagusietarako Diputatuen hauteskundeetarako ohartemandakoetara joarazten duen txatal moduan eratzen da.

I IDAZPURUA

ERABAKI OROKORRAK

1. Atala

      Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak araupetzea da Lege honen xedea.

2. Atala

      1.-     Legez euskaldun izanik, botua emateko eskubidearen jabe diren guztiak izango dira hautatzaile.

      2.-     Botua eman ahal izateko, Hautatzaile-Erroldan izena emanda egotea ezinbestekoa izango da.

3. Atala

      1.-     Botoa emateko eskubiderik gabekoak:

a)   Sendetsitako auzi-epaiz, zigorrak dirauen artean botoa emateko eskubidea kentzezko zigor nagusia edo osagarria jarri zaienak.

b)   Sendetsitako auzi-epaiz gaitasungabeko aldarrikatuak; epai horrek beti ere botoa emateko gaieztasuna berariz adierazi beharko du.

c)   Epailari-baimenaz sikiatria-eritegiratuak, barnealdiak dirauen artean eta Epailariaren baimenak botoa emateko gaieztasuna berariz adierazten baldin badu.

      2.-     Atal honetan ohartemandako ondorioetarako, gaitasungabetze edo eritegiratzeez arduratzen diren Epailariek eta Epaitegiek berarizko erabakiak eman beharko dituzte botoa emateko gaieztasunari buruz. Gaieztasun horretaz jabetuz gero, Herri-Erroldari eman beharko diote horren berri, honek beharrezko idaztoharra egin dezan.

4. Atala

      1.-     Autonomi Estatutoaren 7. atalean jartzen diren baldintzak betez, hautagai izan eta Lege honetan esaten diren hautaezin-zioen pean ez dauden herritarrak izango dira hautagai.

      2.-     Azaroaren 27ko 2.917/81 Errege-Dekretuak araupetzen duen Biztanle-Erroldean sartzen diren Espainiako Erregeren familiko kideak, ez eta hauen ezkontideak ere, ez dira hautagai izango.

      3.-     Hautaezin zio izango da ondorengo ihardunetan aritzea:

a)   Euskal Herriko Autonomi Elkarteko herri-alorrean:

-  Sailburuorde, Idazkari Nagusi, Zuzendari, Zuzendariorde, Lurralde-Ordezkari edo Administraritzako aukerango izendapenezko, horiei atxikiriko, beste ezein kargu.

-  Lehendakari, Zuzendari Nagusi, Idazkari Nagusi edo erakunde burujabeetako zein norbanako-alorreko legepeko erakunde-izaikietako aukerango izendapenezko beste zein kargu. Alabaina, Eusko Legebiltzarreko kideak, herri-erakunde, izaiki edo zuzeneko nahiz zeharkako herri-partaidetzazko enpresetako zuzendaritzako baltzuango ihardutze-sail edo Arduratze-Batzordetakoak izan daitezke, horien izendapena Eusko Legebiltzarrari baldin badagokio.

-  Ararteko edo Arartekoaren Laguntzaile; Herri-Kontuen Euskal Epaitegiko Buru edo Kide; Ebazpen-Batzordeko Buru edo Kide; Ekonomi eta Gizarte-Kontseiluko Buru; eta erakunde horietam diharduten aukerango izendapenezko kargu.

b)   Estaduaren herri-alorrean:

-  Epai-Agintaritzaren Kontseilu Nagusiko Lehendakari edo Kontseilukide, Epailari, Auzimaisu edo iharduneango Herri-Salatari. Estaduko Herri-Salatari Nagusi.

-  Jaurlaritzako Lehendakari, Ministrari edo Estatuko Idazkari, bai eta Estatuko Administrazioko aukerango izendapenezko beste ezein kargu ere; Jaurlaritzaren Ordezkari, Probintzia-Gobernari eta Probintzia-Gobernariorde eta lurralde-mailan aginpide bereziak izanezko antzeko agintari; Lehendakari, Zuzendari Nagusi edo Idazkari Nagusi, nahiz hauei atxikiriko, herri-legepeko erakundeetako, ihardutze-erakunde burujabeetako, norbanako-legepeko herri-izaikietako nahiz Estaduaren herri-baltzuetako edo Estadua zuzeneko nahiz zeharkako partzuer izanezkoetako aukerango izendapenezko beste edozein kargu. Atzerriko Estadu baten edo nazioarte-mailako erakunde baten aurrean izendapena egiaztatutako eta bizitza han eginiko mandatugintzako Buru. "Banco de Espaņa"ko Gobernari eta Gobernariorde; Mailegu Ofizialeko Erakundeko eta gainontzeko mailegu-erakunde ofizialetako Lehendakari eta Zuzendari. Hauteskunde-Erroldeko Idazguko Zuzendari eta Nukleo-Segurantzako Kontseilu Nagusiko Lehendakari, Kontseilari eta Idazkari Nagusi.

-  Estadu osoarena baino eremu txikiagoa izanezko lurralde-esparru ezberdinetan Ministeritza bakoitzeko mailarik goreneko lanetan ari daitezenak; lurralde-mailako aginpide mugatua izanezko autonomi-erakundeetako Lendakari, Zuzendari eta eratxikitako kargu, eta bai Jaurlaritzak horietan dituen Ordezkariak; R.T.V.Eko lurralde-Ordezkariak; Gizarte-Segurantzaren Eraenpiderako Erakundeetako tokian-tokiko ihardutze-sailetako Lehendakariak eta Zuzendariak; Jaurlaritzaren Ordezkaritzetako eta Probintzi-Gobernaritzetako Idazkari Nagusiak, ez eta Hauteskunde-Erroldeko idazguko probintzia-Ordezkariak ere, guztiok bere aginte-mendeko lurralde-eremu osoan edo zati baten sartzen diren hauteskunde-barrutietatik.

-  Konstituzio-Epaitegiko Lehendakari edo Auzimaisu, Estaduko Kontseiluko edo Kontuen Epaitegiko Lehendakari edo Kontseilukide, Konstituzioko 131.2 atalean aipatzen den Kontseiluko Lehendakari.

-  "Defensor del Pueblo" eta honen Laguntzaile.

c)   Beste Autonomi Elkarteen herri-alorrean:

-  Beste Autonomi Elkarteetako Biltzarretako Kide edo Biltzar horiek izendatu beharreko Autonomi Erakundeetako kide.

-  Beste Autonomi Elkarteen Jaurtze-Batzarretako Kide, bai eta Batzar horietako aukerango izendapenezko karguak ere.

d)   Europako Elkartearen herri-alorrean:

-  Batzordeko Lehendakari, Batzordekide, Idazkari Nagusi edo Zuzendari Nagusi.

-  Kontseiluko Lehendakari, kide, Idazkari Nagusi edo Zuzendari Nagusi.

-  Zuzentza-Epaitegiko Lehendakari, Epailari, Legelari Nagusi edo Idazkari Nagusi.

-  Europako Batzordeko, Kontseiluko edo Legebiltzarreko aholku eta laguntzako ihardutze-sailetako goren karguak.

e)   Kondaira-Lurraldeen eta toki-Administraritzen herri-alorrean:

-  Kondaira-lurraldeen herri-Administraritzako Zuzendari Nagusi edo baliokide.

-  Toki edo kondaira-lurraldeetako erakunde burujabe edo herri-baltzuetako Lehendakari, Zuzendari Nagusi, Eraenlari edo aukerango izendapenezko beste ezein kargu.

f)    Hauteskunde-Administraritzako edozein ihardutze-sailetako kide(4).

g)   Era berean, Estaduko Segurantza-Sail eta Indarretan, Ertzaintzan, Foru edo Udal-Ertzaingoetan ari direnak, bai eta iharduneango gudugizon profesional eta osagarrizkoak ere hautaezinak izango dira.

      4.-     Aurreko idazatian esandako kargu edo egitekoren batean ihardun eta hautagai gisa aurkeztu daitezenek, hautaezina dakarren kargua edo egitekoa erabat edo aldi baterako utzi egin dutela modu sinesgarriz egiaztatu beharko dute dagokien Hauteskunde-Batzordearen aurrean.

      5.-     Hautagai-zerrenda bateko izan eta hautaezintzat jotako kargu edo egitekoren batera iritsi daitezenek, egoera hori dagokion Hauteskunde-Batzordeari jakinarazi beharko diote, eta honek aurkezturiko hautagai-zerrendatik hautagaia kentzea aldarrikatuko du.

      6.-     Azkenik, hautaezinak izango dira:

a)   Sendetsitako epaiz askatasungabetzeko zigorra eman zaienak, zigorrak dirauen bitartean.

b)   Epaia sendetsitakoa izan ez arren, matxinadaren bategatik zigortuak nahiz biziaren, gorputzeko osotasunaren edo inoren askatasunaren aurkako lege-hausteegatik zigortutako izuekintza-erakundeetako kideak.

5. Atala

      1.-     Hautaezin-zio guztiak bidebatez elkartuezin-zio izango dira.

      2.-     Gainera, ondorengo ihardun edo karguetan aritzea elkartuezin-zio izango da(5):

a)   Autonomi Elkarteko herri-alorrean:

-  Ekonomi eta Gizarte-Kontseiluko, Lan-Harremanetako Kontseiluko, Euskal Gizarte-Ongunderako Kontseiluko, Koperatibetako Goren Kontseiluko eta antzerako aholkularitzako ihardutze-sailetako Lehendakari, Idazkari Nagusi, Kontseilukide edo beste ezein kargu, Legebiltzarkide izan eta kargu horietan aritzeko Legebiltzarrak aukeratutakoak izan daitezenak salbu.

-  Autonomi Elkarteko Herri-Administraritzaren edo ihardutze-sail eta erakundeen zerbitzupeko lanariak, egiten diren zerbitzu horien jaurpidea dena dela, zuzendaritza, eraentza edo administraritza hutsean ez diharduten irakaskuntzakoak, osasunketakoak edo ikerkuntzakoak salbu.

b)   Estaduko herri-alorrean:

-  Kongresuko Diputatuak.

6. Atala

      Eusko Legebiltzarreko kideek norbanako-alorreko lanetan aritu ahal izango dute, honako hauetan salbu:

a)   Autonomi Elkarteko iraskunde-mailako Herri-Administraritzako zein nagusiko eraentza, aldezpena, zuzendaritza edo aholkularitza-ihardunak, Administraritza horrek erabaki beharreko diren, herri-zerbitzuren bati zuzenean eragin edo herri-laguntzak edo bermeak lortzera jo dezaten gaietan. Doakienek aitortzen zaien eskubide batez baliatuz zuzenean egin ditzaten norbere-alorreko ihardunak, ez eta arau orokor batean jarritakoa betetzetik datozkien laguntzak edo bermeak ere ez dira arau honen erabiltze-eremuan sartzen.

b)   Autonomi Elkartearen diruz ordain daitezen herri-lan, zerbitzu edo horniduren akura-tzaile edo zordunkide-ihardunak, edo ihardun horietan ari diren baltzu edo enpresen zuzendaritza, ordezkaritza edo urgazlaritza-eginkizunak atxikita daramatzaten karguak.

c)   Legebiltzarkide hautatua izan ondoren eta hori den bitartean, berenez edo baltzuan, Autonomi Elkarteko Herri-Administraritzaren aldeko urgazpen-zerbitzuak edo bestelakorik emateko hitzarmenak egitea.

d)   Hautatua izan eta gero, Autonomi Elkarteko herri-alorreko izaikiekin hitzarmenak, zerbitzu edo hornidurak izan ditzaten enpresa edo baltzuetan 100eko 10etik gorako partaidetza izatea, ondare-bidez bada salbu.

e)   Funtsean dirubidezko xedea izan eta agirian aurrezki eta maileguetara joarazi dezaten enpresa edo baltzuetako Arduratze-Batzordeburu, Batzordekide, Arduralari, Zuzendari Nagusi, Eraenlari edo baliokideko karguetan ihardutzea.

7. Atala

      Nolanahi ere, Eusko Legebiltzarkideek ez dute edozein erakunde-mailatako herri-Diruegitamuen pentzutango lansari batetik gora jasotzerik izango, ez eta elkartuezineko ihardunei dagozkien ordainsariak aukeratzerik ere, bateragarriak direnengatik bakoitzean dagozkien bide-sari eta kalte-ordainen kaltetan gabe.

8. Atala

      Legebiltzarkideek Lege honetan zehazten direnetako elkartuezin-zio izan daitezkeen ihardun guztien adierazpena egin beharko dute, eta bai diru-eskuraketak edo ondare-abantailak ematen dizkieten beste nolanahiko ihardunena eta beren ogasunena ere. Adierazpen hori Legebiltzarrean aurkeztu beharko da, bai legebiltzarkidetasuna jasotzekoan, bai eta beren egoera aldatzekoan ere.

      Ihardunen eta ogasunen adierazpen horiek Zuduen Errolda batean sartuko dira. Errolda horrek Legebiltzarreko lehendakaria izango du zaindari eta Legebiltzarrak jar ditzan barne-arauak jaurpide(6).

II IDAZPURUA

HAUTESKUNDE-ERAKETA

9. Atala

      Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeetan, kondaira-lurraldea izango da hauteskunde-barruti.

10. Atala

      Hauteskunde-barruti bakoitzeko hogeitabost legebiltzarkide hautatuko dira.

11. Atala

      1.-     Legebiltzar-tokien banakuntzan sartu ahal izateko, dagokion hauteskunde-barrutian izandako baliozko boto guztien 100etik 5ekoa gutxienez atera beharko da(7).

      2.-     Hautagai-zerrendek ateratakoak eta boto zuriak kontatuko dira baliozko bototzat.

12. Atala

      1.-     Hauteskunde-barruti bakoitzean alderdi edo hautagai-zerrenda bakoitzari legebiltzar-tokiak ematea, ondorengo arauak erabiliz egingo da:

a)   Hauteskunde-barruti bakoitzean aurkeztu daitezen hautagai-zerrendak itxitakoak eta aldaezinekoak izango dira.

b)   Botoen kontaketa egin ondoren, zerrendak botorik gehien ateratakotik hasitako hurrenkeran jarriko dira.

c)   Zerrenda bakoitzak ateratako baliozko boto guztien biren, hiruren, etabarren arteko banaketa egingo da.

d)   Legebiltzar-tokiak, hori egin eta banakin haundienak eman ditzaten zerrendei emango zaizkie, haundienetik txikienerainoko goitik beherako hurrenkeraz. Toki bat ematerakoan bi hautagai-zerrendek edo gehiagok ematen dituzten banakinak berdinak izatea gertatuz gero, ebazpena hamarrenak aterata egingo da, legebiltzar-tokia hamarren gehien izan ditzan hautagai-zerrendari emanaz.

e)   Aurreko zatian esandako araua erabiliz gero berdintasunak oraindik irautea gertatuz gero, legebiltzar-tokia orohar boto gehiago ateratako zerrendari emango zaio.

f)    d) letran esandako araua erabiliz banakinak eta botoen guztizkoak berdinak izatea gertatuz gero, lehenengo legebiltzar-tokia zotz eginda emango da, eta ondorengoak txandakatuz.

g)   Zerrenda bakoitzari dagozkion legebiltzar-tokien zenbatekoak zehaztu ondoren hautagaiei ematea, zerrendan izan dezaten hurrenkerari hertsiki atxikiz egingo da.

      2.-     Hautatutako legebiltzarkide aldarrikatutako bat hiltzea, ezinduta gelditzea edo bere tokia uztea gertatuz gero, aldarrikatutako hautagai-zerrenda berean hurrengo egon dadin hautagaiari emango zaio legebiltzar-tokia.

      3.-     Ordezkaketak legegintza-aldi osoak diraueno egin ahal izango dira.

III IDAZPURUA

HAUTESKUNDE-ADMINISTRARITZA

I ATALBURUA

ERABAKI NAGUSIAK

13. Atala

      1.-     Hauteskunde-administraritzak hauteskunde-bidearen gardentasuna eta bereizkeriarik eza eta herri-kargutara iristeko aukera-berdintasuna Lege honek jartzen dituen modu eta neurritan bermatzea izango du helburu, Epaitegiei dagozkien aginpideen kaltetan gabe.

      2.-     Hauteskunde-Batzorde Naugusiak bere dituen agintepideen kaltetan gabe, euskal hauteskunde-Administraritza osatzen duten ihardutze-sailei egokituko zaizkie egiteko horiek.

      3.-     Honako hauek osatuko dute euskal hauteskunde-Administraritza: Autonomi Elkarteko, Kondaira-Lurraldeko eta Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeek eta bai hauteskunde-mahaiek ere.

14. Atala

      1.-     Egituraz, Hauteskunde-Batzordeek eta Hauteskunde-Sailek osatuko dute hauteskunde -erakuntza.

      2.-     Hauteskunde-Batzordeek beren tegietan egingo dituzte euren bilerak, eta, haien ezean, Batzordeetako Idazkariek beren karguetan ari daitezenekoetan.

15. Atala

      Herri-agintari guztiak, beren aginte-eremuaren barruan, Hauteskunde-Administrazioak bere egitekoak behar bezala bete ditzan beren laguntza ematera behartuta egongo dira.

16. Atala

      1.-     Eusko Jaurlaritzak eta Autonomi Elkarteko Administraritzak, bere aginpideen barruan, herritarrek botoa emateko eskubidea erabiltzea eta hauteskundeetan eskuhartzea bermatzera lagunduko dute.

      2.-     Barne-Saila izango da hauteskunde-gaietarako Autonomi Elkarteko Administraritzako ihardutze-sail aginteduna eta, etengabe, hauteskunde-bideari laguntza ematezko honako lan hauek egingo ditu:

a)   Hauteskundeak teknikaren aldetik behar bezala egingo direla bermatzeko Hauteskunde-Batzordeei aholkuak ematea.

b)   Hauteskunde-Batzordeek beren egitekoa betetzeko behar ditzaten lanari eta gauzazko eskuarteak euren esku jartzea.

c)   Hauteskunde-Batzordeetako kideen eta hauen zerbitzupeko lanarien bidesari eta sariztapenen saloak Jaurlaritza-Batzarrari aurkeztea, bai eta Hauteskunde-Mahaietako Buru eta Kideei, hala izanez gero, dagozkien bidesarienak ere.

d)   Hauteskunde-bidea Lege honetan jarritakoaren arauera egiteko beharrezko izan daitezen teknikazko ekintza guztiak egitarautzea, eraentzea eta betetzea.

e)   Lege hau edo honen araudiak garatzeko araupide guztiak gertatzerakoan eskuhartzea eta bere iritzia ematea.

f)    Lege honek eman diezaizkion beste eginkizun guztiak.

      3.-     Aurreko idazatien gai diren egitekoak Lege honetan Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordearentzat ohartemandako jaurpideen eta Hauteskunde-Administraritzari dagozkion egiteko eta aginpideen kaltetan gabekoak izango dira.

17. Atala

      1.-     Hauteskunde-Batzordeetako Lehendakaritza, Kidegoa eta Idazkaritza, eta bai Hauteskunde-Mahaietako kide izatea ere, nahitaezkoa izango da.

      2.-     Hauteskunde-Batzorde bateko kide izatea beste bateko izatearekin bateraezina izango da.

      3.-     Hori gertatuz gero, bete beharreko egitekoa goragoko mailakoan egiteratuko da, eta biak maila berekoak izatea gertatuz gero, aukeratu dadin horretan.

      4.-     Hauteskunde-Batzordeetako kideek ez dute artekari nahiz ahaldun-ihardunetarako izendatuak izaterik izango.

II ATALBURUA

HAUTESKUNDE-BATZORDEAK

I SAILA

BATZORDEEN OSATZE-MODUA

18. Atala

      1.-     Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordea ihardutze-sail iraunkorra izango da eta horrela osatuko:

a)   Euskal Herriko Zuzentzako Goren-Epaitegiko Lehendakaria.

b)   Zuzentzako Goren-Epaitegiko Jaurtze-Sailak zozketa-bidez izendatutako bost Batzordekide Auzimaisuk.

c)   Autonomi Elkartean bizi diren Katedradun, Berenezko Zuzenbide-Irakasle edo aitortutako itzaleko legelari izan, eta Eusko Legebiltzarrak, Legebiltzar-ordezkotza duten alderdien, baterakundeen, batasunen edo hautatzaile-bazkunen saloz hautatutako bost Batzordekidek(8).

      2.-     Aurreko zenbakian esaten diren hautaketak Eusko Legebiltzarraren eratze-bilkura egin ondorengo larogeita hamar egunen barruan egin beharko dira. 1.c) idazatian ohartemandako lagunen saloak epe horretan egiten ez badira, Legebiltzarreko Mahaiak Taldeburu-Batzordeari entzun ondoren egingo ditu hautaketak, Legebiltzarrean egon dadin ordezkari-kopuruaren heinean.

      3.-     Aukeraturiko Lehendakari eta Batzordekideak Eusko Jaurlaritzaren Dekretuz izendatuko dira, eta bere manu-aldian jarraituko dute Euskal Herriko Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzorde berria, hurrengo Legegintza-aldiaren hasieran, bere tokiaz jabetu arte, beti ere, Batzordeko Lehendakariak hauteskunde-ihardunak bukatutzat jotzen baldin baditu(9).

      4.-     Hauteskundetarako deia eginezko Dekretua argitaratu ondorengo hiru eguneko epearen barruan, hauteskunde-aldian Euskal Herriko Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordea nola osatuko den berriz argitaratu beharko da Euskal Herriko Agintaritza-Aldizkarian.

19. Atala

      1.-     Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeko Lehendakaritza, Epaitegi Goreneko Lehendakariari dagokio.

      2.-     Lehendakariordetza karreran aintzinakoena izan dadin auzimaisuak izango du, eta horretan berdintasuna gertatuz gero, zaharrenak.

      3.-     Eusko Legebiltzarreko Legelari Nagusia izango da Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeko Idazkari.

20. Atala

      1.-     Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeak Eusko Legebiltzarrean izango du bere egoitza.

      2.-     Eusko Legebiltzarrak Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordearen esku jarriko ditu honek bere egitekoetan aritzeko beharrezko izan daitezen gizakizko eta gauzazko eskuarte guztiak(10).

      3.-     Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeko kideen eta hauen zerbitzuko lanarien bidesari eta ordainsariak, Eusko Legebiltzarreko Mahaiaren saloz, Eusko Jaurlaritzak finkatuko ditu.

      4.-     Eusko Legebiltzarreko Legelariak, Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeari emandako lanak betetzeko beharrezko diren lege eta teknika-aldetikako aholkularitza-lanetan aritzeko, Batzordearekin batera arituko dira.

21. Atala

      1.-     Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde-Batzordea honela osatuko da:

a)   Dagokion Probintzia-Auzitegiko Auzimaisu izan eta Epai-Agintaritzaren Kontseilu Nagusiak zozketa-bidez hautatutako Hiru Batzordekide. Dagokion Auzitegian aski Auzimaisu ez egonez gero, probintziako hiriburuko norbere-mailako aginte-sailetako buruak izendatuko dira.

b)   Hauteskunde-Batzorde Nagusiak Kondaira-Lurraldean egoitza izan dezaten Katedradunen, Berenezko Zuzenbide-Irakasleen edo aitorturiko itzaleko legelarien artetik Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordearen saloz hautatutako bi Batzordekide. Batzordekide hauek hautagai-zerrendak aldarrikatu ondoren hautatuko dira. Honetarako, barrutian aurkeztu daitezen hautagai-zerrenden lurralde-ordezkariek, batera, kargu horietan ihardungo duten pertsonen saloa aurkeztuko dute. Salo hori hauteskunde-ekintzaldia hasi baino lehenago egiten ez bada, Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeak horien izendapenerako saloa egingo du(11).

      2.-     Atal honetako 1.a) idazatian aipatzen diren Batzordekideek euren artetik aukeratuko dute Batzordeko Lehendakaria.

      3.-     Kondaira-Lurraldeko Batzordeko Idazkaria bera izango da dagokion Auzitegiko Idazkari, eta bat baino gehiego egonez gero, zaharrena(12).

22. Atala

      1.-     Eskualdeko Hauteskunde-Batzordea honela osatuko da:

a)   Lehenengo Auzialditarako edo Argipide-Epailari izan eta Euskal Herriko Epaitegi Goreneko Jaurtze-Sailak zozketa-bidez hautatutako hiru Batzordekidek. Epai-barrutiren baten aski Epailari ez egotea gertatuz gero, zozketa-bidez, epai-barruti horretako Udal Epailariak izendatuko dira.

b)   Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde Batzordeak epai-barrutian egoitza duten Zuzenbide-lizentziadunen artetik hautatutako bi Batzordekide. Hautagai-zerrendak aldarrikatu ondoren egingo da batzordekide hauen hautaketa. Honetarako, dagokion barrutian aldarrikatutako hautagai-zerrenden lurralde-ordezkariek, batean, kargu horietarakoen saloa egingo dute. Saloa hauteskunde-ekintzaldia hasi baino lehen egiten ez bada, Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde-Batzordeak egingo du izendapena(13).

      2.-     Atal honen 1.a) idazatian aipatzen diren Batzordekideek Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeko Lehendakaria euren artetik aukeratuko dute.

      3.-     Dagokion Lehen-Auzialditarako Epaitegiko Idazkaria izango da Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeko Idazkari eta, bat baino gehiago egonez gero, Epaitegi Dekanokoa.

      4.-     Udaletako Idazkariak Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeetako Ordezkari izango dira eta horiekiko menpetasun hertsian ihardungo dute.

23. Atala

      1.-     Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde-Batzordeek kondaira-lurraldeetako hiriburuetan izango dute beren egoitza, eta Eskualdekoek epai-barrutietako herriburuetan.

      2.-     Hauteskundeak egin eta ehun egunen buruan bukatuko da Kondaira-Lurraldeko eta Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeen manualdia.

      3.-     Euren manualdiak dirauen bitartean hauteskunde berrietarako deia egitea gertatuz gero, Batzordeen aginpidea azken hauteskundeak egin eta ehun egun burutu arte luzatzen dela ulertuko da.

24. Atala

      1.-     Autonomi Elkarteko Administraritzak, Lege honen 16. ataleko 1. zatian ohartemandakoetarako, Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordearen bilkuretara joango den Ordezkaria aurkeratuko du. Ordezkari honek Administraritzak Kondaira-Lurraldeetako Hauteskunde-Batzordeetan izango dituen ordezkariak izandatuko ditu, eta hauei ere Batzorde horien bilkura guztietarako egin beharko zaie dei. Kasu guztietan, hizpidea bai baina ez dute boto-eskubiderik izango.

      2.-     Halaber, Euskal Herriko Hauteskunde-Erroldeko Idazguaren ordezkari batek eskuhartuko du Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordean, hizpidea bai baina boto-eskubiderik gabe.

25. Atala

      1.-     Hauteskunde-Batzordeetako Idazkariek bilkuretan hizpidea izango dute, baina botoa emateko eskubiderik ez.

      2.-     Idazkariei, bateango ihardutze-erakundeei buruzkoetan Administraritza-Bideari buruzko Legeak izendatzen dizkien egitekoak egokituko zaizkie. Batipat, Batzordearen agiriak gorde eta zaindu beharko dituzte, baita Batzordea deuseztatu ondoren ere, agiri horiek Batzordeak bere egoitza dueneko tegietan gordeta geratzen direla.

26. Atala

      Lege honen 27, 28 eta 31.2 ataletan ohartematen diren kasuetan, eta bai arrazoizkoak izan eta Lehendakariak onartutako utzipenezkoetan ere, ondorengo arauei atxikiz egingo da Hauteskunde-Batzordeetako kideen ordezkaketa:

a)   Lehendakariordeak ordezkatuko du Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeko Lehendakaria; kasu honetan epailaritzatikako batzordekide bat izendatu beharko da, Epaitegi Goreneko Lehendakari berri bat izendatzea gertatzen bada salbu, orduan, 19.1 atalak dioena egingo bait da.

b)   Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeko Batzordekideak eta gainerako Hauteskunde-Batzordeetako Lehendakariak eta Batzordekideak hautatuak izateko modu beretan ordezkatuko dira.

c)   Antxinatasun-irizpideei jarraiki ordezkatuko du Eusko Legebiltzarreko beste Legelari batek Eusko Legebiltzarreko Legelari Nagusia.

d)   Kondaira-Lurraldeko eta Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeetako idazkariak antxinatasunaren arabera ordezkatuko dira.

27. Atala

      1.-     Hauteskunde-Batzordeetako kideak aldaezinak izango dira. Hauteskunde-hogen edo legehauspenen zioz soil-soilik kendu ahal izango dira, batzordekideen erabateko gehiengoaren erabakiz, Goren-Batzordeak beharrezko zehaztapidetza hasiarazi ondoren, dagokion auzibidearen kaltetan gabe.

      2.-     Batzordeak berak, hori osatzen duten kideen erabateko gehiengoak hartutako erabakiaren indarrez hasiarazitako zehaztapidetzaren bidez baino ezin izango dira kargutik kendu Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordekideak, dagokion epaibidaren kaltetan gabe.

28. Atala

      Hauteskunde-aldiak dirauen bitartean, Lege honen 26. atalean ohartematen diren Hauteskunde-Batzordeetako kideen ordezkaketak egin, heriotza, tasuna galtzea, lan-tokiz aldatzea edo Batzordeko izateko eragozpena, debekua edo elkartuezina dakarren beste edozer gertatutako egunaren hurrengo lau egunetan egingo dira. Hauteskunde-aldiaz kanpo, lehen aipatutako zioetakoren batek hartutako Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeko kideen ordezkaketa, dagokion Batzordeko Lehendakariak hori jakin eta hamabost eguneko gehienezko epearen barruan egingo da. Bigarren Saila: Batzordeen Aginpideak

29. Atala(14)

      Honako hauek egokituko zaizkio Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeari:

a)   Hauteskunde-aldian herri-jareipideen erabilera bermatzea.

b)   Autonomi Elkarteko Erakundeen menpeko herri-adierazpideetan eta Autonomi Elkartearen lurralde-mailako emanalditara mugatzen diren Estatuaren menpekoetango doango iragar-aldiez baliatzeko eskubidea egiteratzea eta bermatzea eta iragarraldi horiek hauteskunde-aldian banatzea.

c)   Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde-Batzordeek egin diezaizkioten iritzi-eskeak ebaztea, eta bere aginpideen eremuan horiei artezpideak ematea.

d)   Egin dakizkion kexuak, zuzenketa-eske edo goradeiak arau hauen edo aginpide hori eman diezaion beste edozein manuren arauera ebaztea.

e)   Hauteskunde-lanetan ofizialtasunez eskuhartu dezaten guztiekiko zigortze-agintearen jabe izatea.

f)    Egin daitezen hauspenak zuzentzea, Epaitegientzat gordeta egon ez daitezen guztietan, eta bidezko eritzitako 400.000 pezetarainoko isunak jartzea.

g)   Lege honen 12.2 atalak dioenaren arabera, hauteskundeak egin eta 100 egun igaro ondoren, ezinagatik, tokia utzi izanagatik edo heriotzagatik toki hutsak geratuz gero, Eusko legebiltzarkideei izendapen-agiriak ematea.

h)   Hauteskundeen alorrean Legeak edo bestelako manu batzuk izendatu diezaizkioten egitekoak.

30. Atala(15)

      1.-     Kondaira-Lurraldeko eta Eskualdeko Batzordeek, beren lurralde-eremuan, Legean berariz ematen zaizkien aginpideez gainera, aurreko ataleko a), d), e), f) zatiek Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeari ematen dizkiotenak izango dituzte.

      2.-     Kondaira-Lurraldeetako Batzordeek gehienezko 100.000 pezetarainoko zigorrak jarri ahal izango dituzte, eta Eskualde-mailakoek 50.000 pezetarainokoak. Batzordeek, horren larria dela eta bere aginpidea gainditzen duten zigorrak dagozkien jokabideen berri izanez gero, aginte-mailaz bere gaineko duten Batzordeari jakinarazi ahal izango dizkiote, Lege honen 66. atalean agindutakoa gertatuz gero salbu.

      3.-     Kondaira-Lurraldeetako Batzordeek Eskualdeko Batzordeek bidali diezaizkieten iritzi-eskeak ere ebatziko dituzte, eta Batzorde hauei artezpideak ere eman ahal izango dizkiete.

      4.-     Atal honetan esaten diren isunak ez ordaintzea gertatuz gero, dagokion Hauteskunde-Batzordeak zor-egiaztapena bidaliko dio Foru Aldundiko ihardutze-sail gaitasundunari, honek hertsipen-bidez isunaren lakapena egin dezan.

III SAILA

ERAKUNTZA ETA IHARDUNAK

31. Atala

      1.-     Kondaira-Lurraldeko eta Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeak, hasieran, hauteskundeetarako deia egin ondorengo hirugarren egunean epailaritzatikako kideez eratuko dira.

      2.-     Batzorde hauetako kide izatekoetakoren batek hauteskundeetara aurkezteko asmoa badu, hasierako erakuntzan jakinarazi beharko dio dagokion Idazkariari, horren ordezkaketa egin dadin, eta hori gehienez lau eguneko epearen barruan egingo da.

      3.-     Aurreko zenbakian esaten diren orkezkaketak behar izanez gero egin ondoren, Lehendakaria hautatuko da. Biharamonean, Kondaira-Lurraldeko eta Eskualdeko Batzordeetako Lehendakariek, dagokien Kondaira-Lurraldeko Aldizkari Ofizialean argitaratuko dute Batzordearen erakuntza eta osatze-modua ezagutzera emateko erabakia, eta batzordekide bakoitza hor zergatik dagoen zehaztu beharko da.

      4.-     Idazkariek egingo dute Batzorde hauen eratze-bilkuretarako deia. Horretarako, Epai-Agintaritzako Kontseilu Nagusiak eta, hala badagokio, Auzitegiko Lehendakariak, dagokion Batzordeko kideen zerrenda jakinaraziko dio haietako bakoitzari.

32. Atala

      Euskal Hauteskunde-Administraritzaren ihardutze-sailen erakuntzarako eta ihardunerako jaurpideak Lege honetan ohartemandakoak izango dira, eta, horien ezean, Administraritza-Bideari buruzko Legean bateango ihardutze-sailentzat ohartemandakoak.

33. Atala

      1.-     Aginduz edo bi Batzordekidek eskatuta, Lehendakariek egingo dute Hauteskunde-Batzordeen bilkuretarako deia. Lehendakariak arrazoizko zioren bategatik deiak egiterik izango ez balu, Idazkariak ordezkatuko du aginpide horretan.

      2.-     Ezein bilkura baliozkoa izan dadin, Kondaira-Lurraldeko eta Eskualdeko Batzordeetako hiru kide gutxienez bertan izatea nahi eta nahiezkoa izango da. Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordea bada, sei kidek izan beharko dute bertan.

      3.-     Dei guztiak, eskuraketa eta deiaren gai den bilkuraren eguna, gai-zerrenda eta gainerako gorabeheren berri jaso delako segurtasuna izateko moduko ezein bidetatik egingo dira. Behar bezala dei egin zaien Batzordekideek nahitaez agertu beharko dute bilkuretara, arrazoirik eta zuribiderik garaiz adierazi gabe agertzen ez badira erantzukizunak eskatuko zaizkiela.

      4.-     Aurreko zenbakietan esandakoa dena dela, kide guztiak bertan egon eta bilkura egitea ahobatez onartzen badute, Batzordea ezein arazo aztertzeko deia egindakotzat eta balioz eratutakotzat joko da.

      5.-     Erabakiak bertan daudenen boto-gehiengoz hartuko dira, Lehendakariaren botoa ebazte-indarrekoa dela.

34. Atala

      1.-     Hautatzaileek, bere egoitzari dagokion Eskualde-Batzordeari egin beharko dizkiote bere argipide-eskeak.

      2.-     Hauteskunde-barruti bati baino gehiagori doazkiekeen arazo orokorrak izan daitezenean, politika-alderdi, batasun edo baterakunde eta hautatzaile-bazkunek Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeari aurkeztu ahal izango dizkiote bere argipide-eskeak. Gainerakoetan, dagokien Kondaira-Lurraldeko Batzordeari edo Eskualdeko Hauteskunde-Batzordeari egingo dizkiote argipide-eskeak, baldin eta argipide-eskegilearen aginte-eremua Batzorde horren agintepekoa bada.

      3.-     Herri-Agintari eta Erakundeek, iritzi-eskalearen aginte-eremua bere agintepean izan dezan Batzordeari artez egin ahal izango dizkiote bere argipide-eskeak.

35. Atala

      1.-     Argipide-eskeak idatziz egongo dira eta horiek hartu ditzan Batzordeak ebatziko ditu, bere iritziz garrantzitsua delako edo orokortasun-irizpidez erabakitzeari komenigarri deritzalako Goragoko mailako Batzorde bati bidaltzea erabaki dezanean salbu.

      2.-     Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordeak, irizpide-batasuna lortzeko, ebatzi ditzan eta Kondaira-Lurraldeetako Batzordeei egin dakizkien aholku-eskeen eremuan eragina izan dezaketen gaiei buruzkoak izan daitezen aholku-eske guztiak Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde-Batzordeei jakinarazi beharko dizkie.

      3.-     Aholku-eskearen presak Hauteskunde-Batzordeari bilkurarako deia egiteko astirik eman ez, eta lehendik ere Batzorde horretxen edo Goragoko Baten horretazko kideko erabakiak egon daitezenean, Lehendakariak erantzukizuna bere gain hartuz, behin-behingo erantzuna eman ahal izango du, hori Batzordeak egin dezan lehenengo bilkuran sendestearen edo aldatzearen kaltetan gabe.

36. Atala

      1.-     Egin zaizkien eta ebatzi ditzaten aholku-eskeen orokortasunak hori komenigarri egin dezanetan, Hauteskunde-Batzordeek, bere Lehendakariaren aginduz hartutako erabaki horiek edo aholku-eskeen edukia iragarri egin beharko dituzte. Nolanahi ere, Autonomi Elkarteko Hauteskunde-Batzordearenak izan eta Kondaira-Lurraldeetakoei jakinarazi zaizkienak beti argitaratu egingo dira.

      2.-     Argitalpena, kasu guztietan, Euskal Herriko Agintaritza-Aldizkarian egingo da, eta Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde-Batzordeen edo Eskualdekoen erabakiak direnetan, baita dagokion Kondaira-Lurraldeko Aldizkari Ofizialean ere.

III ATALBURUA

HAUTESKUNDE-SAILAK ETA MAHAIAK

I SAILA

HAUTESKUNDE-SAILAK

37. Atala

      1.-     Hauteskunde-barruti bakoitzean hautatzaileak, botoa emateko, Hauteskunde-Sailka eratuko dira.

      2.-     Sail bakoitzak, gehienez, bi mila hautatzaile eta, gutxienez, bostehun hautatzaile izango ditu. Udal bakoitzean Hauteskunde-Sail bat egongo da gutxienez.

      3.-     Ez da udalerri ezberdinetako aldeak hartzen dituen Sailik izango.

      4.-     Sail bateko hautatzaileak alfabetoaren araberako hurrenkeran egongo dira hautatzaile-zerrendetan.

38. Atala

      1.-     Hautatzaile-Erroldaren Idazguko Ordazkaritzek, Udalei entzun ondoren, Hauteskunde-Sailen zenbatekoa eta mugak, horien Tegien eta dagozkien Mahaien zerrenda, deia egin ondorengo zortzigarren egunean(16), dagokion Kondaira-Lurraldeko Aldizkari Ofizialean argitaratu beharko dute.

      2.-     Hautatzaileek, hurrengo sei egunen barruan, egindako mugapenaren aurkako zuzenketa-eskeak aurkeztu ahal izango dituzte Kondaira-Lurraldeko Hauteskunde-Batzordearen aurrean, eta honek horiei buruzko erabaki finkoa hartuko du bost egunen barruan hartuko du. Esandako erabakia Kondaira-Lurraldeko Aldizkari Ofizialean argitaratu beharko da berrogeita zortzi orduko epearen barruan.

      3.-     Halaber, Hauteskunde-Sail, Mahai eta Tegien argitalpena kondaira-lurraldeko zabalkunde haundieneko egunkarietan ere egingo da(17), botoa emateko egunaren aurretiazko hamar egunen barruan, eta Udalek ere jendeak ikusteko agirian jarriko du.

39. Atala

      Udalek, Hauteskunde-Sail eta Mahai guztiei dagozkien tegiak non dauden behar bezala erakusteko iragarkiak jarri beharko dituzte. Bigarren Saila: Hauteskunde-Mahaiak

40. Atala

      Boto-emanketetan buru izatea eta horiek antolatzea, boto-kontaketa egitea eta boto-emanketaren egunean Hauteskunde-Legea bete dadinaz arduratzea izango dira Hauteskunde-Mahaien egitekoak.